کد خبر: ۱۳۹۲۴۷۵۳
تاریخ انتشار: ۲۵ شهریور ۱۳۹۲ - ۱۳:۱۰
كودكان تيزهوش
اصطلاح متداولتر كنوني تيز هوش و با استعداد است، در هر حل هنوز اختلاف نظر زيادي در باره معني اين اصطلاح وجود دارد. اين اصطلاحات اغلب بر حسب اهداف برنامه‌هاي ويژه تعريف مي‌شوند

تيز هوش و با استعداد

اصطلاح متداولتر كنوني تيز هوش و با استعداد است، در هر حل هنوز اختلاف نظر زيادي در باره معني اين اصطلاح وجود دارد. اين اصطلاحات اغلب بر حسب اهداف برنامه‌هاي ويژه تعريف مي‌شوند. مجلس قانونگذاري آمريكا از طريق بررسي‌هاي ويژه درباره وضعيت آموزشي تيزهوشان در ايالت متحده به يك تعريف گسترده رسيد:

كودكان تيزهوش و با استعداد، آنهايي هستند كه اشخاص محبوب واجد، شرايط آنها را شناسايي مي‌كنند و به دليل برخورداري از توانايي‌هايشان در حد عالي و درخشان در آموزش، عملكرد بالايي دارند. اين كودكان به برنامه‌ها و خدمات آموزشي متمايزي، فراتر از آنچه كه در برنامه مدارس عادي ارائه مي‌گردد، نياز دارند تا دينشان را نسبت به خود و جامعه ادا نمايند.

در اين قسمت، عبارت كودكان تيزهوش و با استعداد[1] به معناي كودكان و در صورت اقتضا، جواناني است كه در سطح پيش دبستاني ، ابتدايي، يا متوسط در زمينه‌هاي هوش، خلاقيت، عمل فرهنگي ويژه يا توانايي رهبري، توانايي در هنرهاي نمايشي و بصري، توانايي هاي بالقوه و بالفعلي دارند كه دليل بر قاطعيت آموزش و عملكرد آنها در سطح بالاست و به همين جهت، به خدمات و فعاليت هاي بيشتري نيازمندند كه توسط مدرسه ارائه نمي‌گردد. [2] اين تعاريف واژه تيزهوش و با استعداد را با هم تلفيق مي كند. بهتر است كه اين اصطلاحات را به زبان كاربردي تعريف كنيم. به قول پي، دبيليو، بريجين برنده جايزه نوبل در فيزيك:

بايد پذيرفت كه (معني واقعي يك واژه بايد  با مشاهده آنچه كه فرد با آن انجام مي‌دهد، درك شود، نه به آنچه كه شخص درباره آن مي‌گويد) مثلاً ، انسان مي‌تواند استعداد را به عنوان هر مهارت يا توانايي ويژه اي در يك زمينه خاص تلاش، از قبيل هنرها يا ورزش‌هاي خلاقه و نمايي، به حساب مي آورد كه در آن حركات در برگيرنده يك جز فيزيكي از هماهنگي آمريكايي به عنوان با استعداد تلقي مي‌شوند: دانيال فرنچ، مجسمه ساز- نيلو هومر، نقاش- هاربا تالچف رقاصه- سامي ديويس، نمايشگر. واژه تيزهوشي نه تنها با نمرات آزمون هاي هوش قراردادي بيان مي‌گردد، بلكه با توانايي ذهني كه شامل توانايي مشاهده و درك روابط و توانايي در تفكر تجريدي و كلامي، و پشتكار، كنجكاوي ذهني، انعطاف پذيري و سازگاري، و تفكر خلاقه است نيز مشخص مي‌گردد.

براي روشن شدن اين تعريف به عنوان نمونه مي توان اين نابغه را نام برده اسكندر كبير، بنيانگذاري امپراطوري رنه دكارت، فيلسوف، دانشمند، رياضي دان- جان استوارت ميل، فيلسوف، منطق دان، اقتصاد دان- آلبر اينيشتن، رياضي دان . . . . . . بسيار اشخاص با استعدادي هستند كه توانايي ذهنييشان قابل ملاحظه نيست.[3]

كلمه با هوش در نزد اشخاص مختلف همراه با معاني و مفاهيم گوناگوني است. در واقع هيچ اتفاق نظر كاملي در تعريف كودك تيزهوش و يا با استعداد و سرآمد وجود ندارد و اين بيشتر به خاطر تنوع استعدادها، و جنبه هاي مختلف هوش انسان مي‌باشد. در فرهنگهاي متفاوت حتي تعاريف و برداشت‌هاي متضادي از افراد با هوش وجود دارد. به گفته يكي از دانشمندان در ميان قبيله‌اي كه شكار حيوان وحشي منبع اصلي ارتزاق آنهاست، در تعريف افراد با استعداد تكيه بر كساني خواهد بود كه برجسته‌ترين شكارچي باشند و در قبيله‌اي ديگر كه حرفه اصلي آنها جنگجوي است جنگجوترين و مبارزترين افراد مورد توجه قرار خواهند گرفت.

حتي ملت‌هايي كه در خود مردان بزرگي ديده‌اند و نظرات و بينشهايشان هنوز هم مورد تجليل مي‌باشد نگرش محدودي به استعدادهاي انسان داشته‌اند.

يونانيان افراد سخنور و هنرمند را مورد ستايش قرار داده و به مخترعين چندان توجهي ننموده اند. روميان مشوق سربازان جنگجو و رهبران نظمي بوده و به استعدادهاي سرشار ديگر همشهريان و بردگان اهميتي نمي دانند.

در جوامع پيچيده تر و نسبتا پيشرفته با توجه به اينكه چه مفهوم گسترده‌اي از استعداد و هوش مطرح بوده و جوانب  گوناگون آن تا چه حد روشن شده باشد به همان نسبت تعاريف پيچيده و وسيع‌تري از هوش و استعداد انتظار مي‌رود معيارهاي تشخيص افراد تيزهوش با طبيعت و چگونگي فرهنگ ها تغيير مي كند. در ميان بعضي از جوامع عواملي چون تولد، ثروت، قدرت و برجستگي‌هاي جسماني از معيارهاي عمده شخصي نمودن افراد سرآمده بوده است. در دوران رنسانس و انقلاب صنعتي برتري هوش از خصوصيات مهم رهبران به شمار مي‌رفته است. در تعريف كودكان تيزهوش نيز بايد به اين نكته مهم اشاره كرد. تيز هوش اول يك كودك است و بعد كودكي تيزهوش.

تيزهوش جوانب متعددي داشته و تحت شرايط  و مقتضيات معين جلوه‌هاي شخصي از آن نمودار مي گردد. بين كودكان تيزهوش تفاوت‌هاي مشهودي در زمينه‌هاي متفاوت وجود دارد. به طوري كه يك كودك ممكن است در يك سري از كاره برجسته بوده و كودك ديگري در كارهاي كاملا متفاوتي، در حالي كه هر دو كودك سرآمد هستند اما در زمينه‌هاي مختلف، گروهي از صاحب نظران اصطلاح سرآمد را به گروهي اطلاق مي كنند كه قدرت فوق العاده‌اي در جنبه هاي وسيع و مختلف توانايي هاي ذهني داشته باشند در حالي كه گروهي ديگر را عقيده بر آن است كه تير هوش كسي است كه فقط در يك جنبه از جنبه‌هاي ذهني شايستگي فوق العاده داشته باشد. برخي از دانشمندان تيز هوش را در بالا بردن بهره هوشي (IQ) و يا در قدرت تفكر انتزاعي و درك معاني و بعضي ديگران را در سرعت و سهولت در يادگيري موسيقي، هنر و خلاقيت و ابداع مي دانند. در نظر اغلب معلمان و مديران مدارس، كودكاني تيز هوش و سرآمد هستند كه بهترين نمرات را در كلاس بديت آورده‌اند. در حاليكه به عقيده عده ديگري از معلمان، كودكان تيز هوش كساني محسوب مي شوند كه با نوع سوالات و كنجكاوي‌هاي خود توانايي عميق ذهني خاصي را نمايان مي‌سازند. پروفسور هاويگوست، استاد دانشگاه شيكاگو و همكارانش كودك تيزهوش را بدين شرح تعريف مي كنند:

كودك تيزهوش يا سر آمد كسي است كه در يكي از شرايط با ارزش از خود توانايي و برجستگي قابل توجهي نشان دهد.

با اين تعريف ها مي توانين نه تنها افراد تيزهوشي بله همه كساني كه در يكي از رشته‌هاي علمي، هنرها موسيقي ، ترسيمي ، نويسندگان خلاق، هنرهاي تخيلي، مهارت‌هاي فني، و رهبري اجتماعي از خود برجستگي هاي خاص نشان مي دهند جزو افراد سرآمد و تيزهوش محسوب نماييم. اين تعريف نه تنها افرادي را با توانايي محدود و سرآمد مي داند نه تنها افرادي را با توانايي محدود و سرآمد مي‌داند بله در آن تاكيد زيادي است بر آنچه كه شخص از خود نشان مي‌دهد نه اينكه توانايي هاي فكري او چقدر است. [4]

لذا (افراد سرآمدي را كه از هوش كاملا بهره نگرفته و يا هوش خود را در جهت‌هاي مناسب اجتماعي به كار نبرده‌اند شامل نمي‌شود. بر طبق تعريف فوق، كودكي كه داراي بهره‌هوشي (IQ)150 بوده ولي در مدرسه و مسيرهاي مطلوب اجتماعي به كار نبرده است كودك با هوش به حساب نمي‌آيد.[5]


[1] - Gilfted and Talenrted

[2] - قانون آموزش كودكان تيزهوش و با استعداد مصوب 1978، بخش 902.

[3] - ارليج، كودكان تيزهوش، كلانكي 1371، س 14.

[4] - Havighurst R.J and Dehaan, R.F Aducating Gified children. Univercity of chicago press.

[5] - ارليج، كودكان تيزهوش، كلانكي 1371.

بازدید از صفحه اول
sendارسال به دوستان
printنسخه چاپی
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
نظر: